a. Tarihi ve Coğrafi Yapısı :

Gediz Kütahya İlinin 98 Km. güney doğusunda yer alan İç Anadolu ile Batı Anadolu arasında İç Batı Anadolu diye adlandırılan geçit alan üzerindedir. İlçenin Yüzölçümü 1733 km2, Rakımı 736 metredir. Gediz ortalama 1100-1200 metre yükseklikte dalgalı bir plato üzerinde kurulmuştur. İlçenin en önemli yükseltisi 2312 metre ile Murat Dağıdır.

Kaynağını Murat Dağından alanı ve 401 km. uzunluğu olan Gediz Nehri kendi adını taşıyan ovayı suladıktan sonra İzmir Körfezi’nin dış kesiminde büyük bir delta çizerek Ege Denizi’ne dökülür.

Gediz’in konumu çevresine göre daha alçak düzeyde olduğundan İlçe iklimi çevreye göre daha ılımlı bir karakter kazanmıştır. Gediz’i etkileyen Akdeniz ve karasal iklim tipleri arasındaki bu iklim tipine bir geçit iklimidir.

Gediz MÖ 1000-700 yılları arasında Frigyalılar tarafından Kadoi adı ile kuruldu. Bu dönemde Dindymon (Murat Dağı) Ana Tanrıca Kybele adına büyük bir tapınak yapıldı.Kadoi daha sonra, Kimmer, Lidya, Pers, Büyük İskender İmparatorluğu, Brinya ve Bergama Krallıkla- rının egemenliğinde kaldıktan sonra M.Ö. 133’te Roma coğrafyasına katıldı. Roma İmparator- luğunun ikiye ayrılmasından sonra Bizans Devleti sınırları içinde kalan Kadoi bu dönemde Piskoposluk merkezi oldu. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Türkler ve Bizanslılar arasında birkaç kez el değiştiren Kadoi, Germiyanoğulları döneminde Umurbey tarafından 1313’de fethedilerek kesin olarak Türklerin eline geçmiştir.

Türkler Kadoi’yi Gedos ya da Gedus biçimlerinde tellafuz ettiler. Gedus 1429’da Osmanlı Coğrafyasına katıldı. Gedus1698-1820 yılları arasında Voyvodalıkla yönetildi. 1845’te Uşak’a bağlı nahiye olan Gedus 1851’de İlçe oldu.

Kurtuluş Savaşı sırasında 5 Eylül 1919’da Yunan işgaline uğradı. 24 Ekim 1920’deki Kocahan Savaşı’ndan sonra 31 Ekim 1920’de ikinci kez işgale uğrayan Gediz, Çerkez Etem Kuvvetleri ile Ordu Birliklerinin çatışmalarına sahne oldu. Çerkez Etem Kuvvetleri dağıtıldı ve Çerkez Etem Yunan Kuvvetleri tarafına geçti, 12 Temmuz 1921’de üçüncü kez Yunan işgaline uğrayan Gediz 1 Eylül 1922 Cuma günü Fahrettin Altay komutasındaki 5.Süvari Kolordusu tarafından düşman işgalinden kurtarıldı.

Gediz 28 Mart 1970 günü 7.2 şiddetinde büyük bir deprem felaketi yaşadı. Depremde 1086 kişi öldü, 1258 kişi yaralandı. Toplam 9473 bina yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Gediz Bakanlar Kurulu’nun 5 Ağustos 1970 gün ve 7/1164 sayılı kararı ile bugünkü yerleşim yerine taşınmıştır.